ir. Silvia Blankestijn - 2011

Artikel: Begeleiden van gedragsverandering

Er wordt vaak erg gemakkelijk gepraat over gedragsverandering. ‘Je moet in dat gesprek duidelijker zijn over wat jij belangrijk vindt.’, ‘We gaan binnen onze organisatie vraaggerichter werken’. Op afstand is het helder wat er moet gebeuren; van de betrokkene(n) vraagt het om hun gewoontegedrag (ten dele) los te laten, om hun comfortzone te verlaten en het bibbergebied van nieuw gedrag te betreden. Dit vraagt om (bege)leiding, die niet alleen gericht is op het aanleren van nieuwe vaardigheden, maar ook op onderliggende belemmeringen en krachtbronnen. Bij Blankestijn & Partners leren we u daarom gedragsverandering begeleiden aan de hand van het stermodel van de zes ontwikkelingsniveaus.

 
Figuur: Stermodel van de zes ontwikkelingsniveas

Ik geef hier een korte introductie op deze zes ontwikkelingsniveaus. In de volgende nieuwsbrieven zal ik de ontwikkelingsniveaus achtereenvolgens uitgebreid behandelen. Enerzijds gericht op de persoonlijke ontwikkeling van de (bege)leider – trainer, coach, manager, adviseur – en anderzijds op het begeleiden van de gedragsverandering bij anderen. 

Gedrag

Hierbij gaat het om het aanleren van nieuwe vaardigheden en het oefenen met gedragsalternatieven. Duidelijk omschreven competenties met concrete gedragsindicatoren zijn hierbij een bruikbare hulpbron. Gedrag is uiteindelijk het zichtbare niveau waar de verandering daadwerkelijk plaatsvindt.

Omgeving

De mensen in uw omgeving reageren op uw gedrag, niet op uw intenties. Letten op de reacties van anderen is dan ook van belang voor uw eigen groei en ontwikkeling. Wanneer u onderzoekt hoe u de lastige of negatieve reacties kunt beïnvloeden, ligt het beginpunt weer bij uzelf. Welke spiegel krijgt u van uw omgeving als zij niet op u reageren zoals u zou willen? Wat heeft u dan te leren? 

Mentaal

Welke overtuigingen beïnvloeden uw gedrag? Welke ondersteunen u om effectief te interveniëren en welke belemmeren u om succesvol te zijn in uw werk? Welk oordelen heeft u over anderen en welke over uzelf? Hoe kunt u hier met compassie mee omgaan? Collectieve overtuigingen zitten vaak diep verankerd in de cultuur van de organisatie. Hierop interveniëren heeft grote impact op het krachtenveld van het veranderproces.

Emotioneel

Emoties horen onlosmakelijk bij veranderprocessen. Uit onderzoek van Metselaar en Cozijnsen (Van weerstand naar veranderbereidheid) blijkt dat emotionele beweegredenen een grote invloed hebben op de veranderbereidheid van managers. Dit is misschien wel het meest onderbelichte niveau bij cultuurveranderingtrajecten. Een niveau dus waar veel winst te boeken valt met vakkundige begeleiding.

Fysiek

Wanneer mensen stress en spanning ervaren, zet dat zich vaak vast in het lichaam. Dit kan uiteindelijk leiden tot fysieke klachten en ziekte. In een eerder stadium is het van belang om bewust te zijn van lichamelijke signalen en deze te gebruiken als hulpbron bij het maken van keuzes en het verkennen van grenzen, mogelijkheden en ambities. Het fysieke niveau is een krachtig en confronterend interventieniveau, waar extra zorgvuldig mee omgegaan dient te worden.

Zingeving

Het zingevingniveau kan een krachtige innerlijke motivatie zijn voor de gewenste gedragsverandering, of juist een onoverkomelijke belemmering. Daarom is het zaak bij een belangrijk gedragsveranderingtraject aansluiting te zoeken bij de intrinsieke drijfveren en kernwaarden van de individuele medewerkers en de organisatie als geheel. Collectieve zingeving geeft verbinding en vormt een krachtige motor voor het realiseren van de organisatiedoelstellingen.

Wilt u verder kennismaken met de persoonlijke en resultaatgerichte werkwijze van Blankestijn & Partners, gebaseerd op de zes ontwikkelingsniveaus?

• In de kennismakingsworkshop ‘Trainen/coachen op de zes ontwikkelingsniveaus’ ervaart u de werkwijze in onze trainers- en coachingsopleidingen.
• In de inspiratieworkshop ervaart u onze werkwijze in Management Developmenttrajecten en cultuurverandering in organisaties.