Mei 2010

In deze tijd van kredietcrisis is het soms spannend wat er letterlijk op uw bankrekening staat, of op de bankrekening van de organisatie. Qua persoonlijke effectiviteit is het echter interessant om stil te staan bij het saldo op uw emotionele bankrekening. De term emotionele bankrekening werd geïntroduceerd door Stephen Covey in zijn boek 'De zeven eigenschappen van effectief leiderschap'.

Als u met iemand communiceert, opent u automatisch wederzijds een emotionele bankrekening bij elkaar. Zo heeft u dus bij heel veel mensen een emotionele bankrekening uitstaan en omgekeerd hebben heel veel mensen bij u een emotionele bankrekening. Het saldo van dergelijke – uiteraard onzichtbare – rekeningen wordt bepaald door hetgeen in de interactie tussen mensen gebeurt en hoe deze interactie door de betrokkenen wordt ervaren. Wordt de interactie positief ervaren dan doet u een storting op uw bankrekening bij de ander, wordt de interactie negatief ervaren dan betreft het een opname.
Zo kunt u ver in de plus staan bij iemand; u heeft dan credits opgebouwd. Wanneer het even lastig wordt in de samenwerking of u doet iets wat de ander vervelend vindt, zal de ander dit 'van u kunnen hebben'. Uw positieve banksaldo zorgt ervoor dat er een buffer is om dit soort situaties op te vangen. Aan de andere kant kunt u ook – ver – in het rood staan bij iemand. In een dergelijke situatie zal de ander weinig tot niets van u kunnen hebben; een kleine storing zorgt al voor een hoop beroering en wordt u direct aangerekend.

Behoeften en de emotionele bankrekening
Een interactie roept positieve of negatieve gevoelens op. En zoals ik in een eerdere nieuwsbrief uitlegde: gevoelens zijn een signaal van vervulde of onvervulde behoeften. Iedereen heeft behoefte aan bijvoorbeeld persoonlijke aandacht, erkenning, acceptatie van wie je bent en morele steun. Wanneer een collega met volle aandacht naar u luistert als u hem een heel persoonlijk verhaal vertelt, doet hij een flinke storting op de emotionele bankrekening die hij bij u heeft uitstaan; hij voorziet in uw behoefte aan aandacht en contact. Omgekeerd doet u in zo'n een grote storting op de emotionele bankrekening die u bij uw collega heeft uitstaan door uw openheid en zelfonthulling.
U kunt zich waarschijnlijk wel voorstellen wat er gebeurt als uw collega niet de rust en aandacht opbrengt om naar uw persoonlijke relaas te luisteren: U voelt zich niet gezien, afgepoeierd misschien wel. U houdt een k..gevoel over aan het gesprek en het saldo van de emotionele bankrekening die de collega bij u heeft daalt aanzienlijk.
In veel werkrelaties wordt de invloed van de emotionele bankrekening enorm onderschat. Veel mensen hebben de overtuiging dat gevoelens en emoties niet thuishoren in de werksituatie en dat je daarom op je werk niet bespreekt hoe je je voelt in een bepaalde situatie. Dat vertraagt maar en draagt niet bij aan de productiviteit, zo denkt men.
Niets is echter minder waar. Of we willen of niet, ook in werksituaties spelen gevoelens en emoties een rol. Zelfs een veel grotere rol dan we ons doorgaans realiseren. Sta er maar eens bij stil hoeveel beslissingen er de afgelopen tijd binnen uw organisatie – mede – op basis van gevoel en emotie zijn genomen. En hoeveel inproductieve vergaderuren heeft u de afgelopen maand gehad, doordat er onder tafel allerlei gevoelens en emoties speelden? Veel emoties worden 'uitgevochten' op het niveau van procedures of inhoudelijke discussies. Hierdoor kunnen deze discussies eindeloos duren, zonder dat het ook maar enig creatief resultaat oplevert.

Beïnvloeden van de emotionele bankrekening
Om effectief te kunnen functioneren is het noodzakelijk om te zorgen dat u bij veel mensen waar u mee samenwerkt – ruim – positief staat op de emotionele bankrekening die u bij hen hebt uitstaan. Hierdoor heeft u steun en contact, mensen hebben iets voor u over. U krijgt gemakkelijker dingen voor elkaar en de communicatie loopt soepeler.
Stephen Covey noemt zes grote stortingen die goed zijn voor een behoorlijke emotionele bankrekening:

• De ander begrijpen
  Neem de moeite om de ander werkelijk te begrijpen. Dit is één van de grootste stortingen die u kunt doen.
• Op de details letten
  Een klein gebaar kan grote gevolgen hebben, zowel in positieve als in negatieve zin.
• Woord houden
  Wanneer u een belofte niet nakomt, verspeelt u zeer veel krediet. Een volgende keer zullen mensen u niet meer voor de volle 100% geloven.
• Verwachtingen verduidelijken
  Vage of onuitgesproken verwachtingen kunnen het vertrouwen en onderlinge contact ondermijnen.
• Integriteit tonen
  Dit is een soort basiskapitaal voor alle investeringen. Gebrek aan integriteit reduceert elke storting tot nul.
• Uw oprechte verontschuldigen voor een opname
  Wanneer u iets opneemt van uw emotionele bankrekening, dient u zich daarvoor oprecht te verontschuldigen. Een welgemeend excuus is een grote storting.